Archief van
Categorie: Lezerservaringen

Elke maand presenteren we een nieuwe lezerservaring. Over een boek uit onze mooie bibliotheek. Een boek wat indruk heeft gemaakt, een boek wat een emotie losmaakt. Of gewoon om lekker bij weg te dromen.

Vindt u het leuk om een leeservaring van een boek uit onze bibliotheek met ons te delen,

Stuur uw voorstel in naar info@damesleesmuseum.nl

In Europa, Reizen door de twintigste eeuw

In Europa, Reizen door de twintigste eeuw

 

In Europa, Reizen door de twintigste eeuw (11320) door Geert Mak, uitgegeven door Atlas Contact

Geert Mak reisde in 1999 een jaar lang door heel Europa om de 20e eeuw te herbeleven en te kijken hoe Europa er aan toe was op het moment dat het de 21e eeuw zou binnenstappen.

Hij praat met mensen die getuigen waren van historische gebeurtenissen in de vorige eeuw of daarover uit betrouwbare bron gehoord hebben. Ook ontmoet hij mensen die hem vertellen hoe zij Europa op dat moment in 1999 ervaren.

Zijn reisverslag vult hij aan met passages van schrijvers die over die gebeurtenis, plaats of tijd al iets interessants verteld hebben. De literatuurlijst in het boek geeft je genoeg keus om nog meer over de geschiedenis van Europa te lezen.

Mak laat zien hoeveel er is gebeurd in Europa in de 20e eeuw, maar ook hoeveel er is gedaan door Europa om te komen tot het continent dat we nu zijn. Al lezende ga je telkens meer beseffen hoe ongelofelijk gevarieerd Europa is en hoe verschillende gebeurtenissen met elkaar samenhangen en elkaar beinvloeden.

Hij geeft de lezer daarmee niet alleen een geografisch, historisch en politiek perspectief, maar schetst ook een Europees verband. Mak is een groot verteller en weet op meesterlijke wijze een kleine anekdote te vertalen naar een groter historisch Europees verband. Door zijn verteltrant en de verbanden die hij legt, krijg je als lezer een veel bredere blik op de ontwikkeling van Europa.

Het boek blijft je boeien en verveelt niet. Je kan het meerdere malen stukje bij beetje lezen, en zelfs meenemen op vakantie in Europa als een historische reisgids. Een boek om wat vaker te herlezen. En aansluitend het vervolg hierop, ‘Grote verwachtingen, in Europa 1999-2019’.

Metropol

Metropol

Lezerservaring door: Monique Baardman

Metropol (D3025) geschreven door Eugen Ruge, uitgegeven door Rowohlt Verlag

De grootmoeder van Eugen Ruge, Charlotte, heeft haar leven lang met geen woord gerept over de periode die zij eind jaren ‘30 in Moskou doorbracht, een tijd waarin zij en haar man ternauwernood ontkwamen aan de Stalinistische zuiveringen. Slechts drie keer in zijn leven heeft kleinzoon Eugen een subtiele aanwijzing gekregen over haar verleden, maar hij kon die verborgen boodschappen en onverwacht opdoemende emoties nooit duiden.

Na de val van het IJzeren Gordijn werd het archiefmateriaal van de Sovjet-Unie stukje bij beetje toegankelijk, waardoor de kleinzoon inzage kon krijgen in het geheime dossier van zijn oma

Wat hij daar vond verbijsterde hem.

Als Duitse communisten waren Charlotte en haar tweede man in 1933 het Naziregime ontvluchtom in de Sovjet-Unie te gaan werken voor de geheime dienst van de Communistische Internationale. Ze werkten daar samen met talrijke enthousiaste communisten uit de hele wereld, met het ideaal van de wereldrevolutie voortdurend voor ogen.

Maar dan, in augustus 1936, beginnen de Moskouse Processen, waarbij Stalin enkele tegenstanders ter dood laat veroordelen. Deze overduidelijk georkestreerde showprocessen waren bedoeld om het grote publiek ideologisch te hersenspoelen en tevens om een alibi te hebben om grote aantallen (vermeende) partij-ontrouwen te liquideren. De Moskouse Processen vormden het startschot van de Grote Zuivering, de periode van staatsterreur die uiteindelijk naar schatting 700.000 mensen het leven heeft gekost.

In deze roman, die gebaseerd is op waargebeurde feiten, neemt Eugen Ruge de lezer mee in de gedachtenwereld van zijn grootmoeder Charlotte, van de overtuigde communiste Hilde Tal (de ex-vrouw van zijn stiefgrootvader) en van de militaire opperrechter Wassili Wassiljewitsch Ulrich, die in de periode 1936-1938 meer dan 31.000 doodvonnissen zou ondertekenen.

Het verhaal speelt zich grotendeels af in en rond hotel Metropol, het nog altijd bestaande luxehotel in het centrum van Moskou, waar Charlotte en haar man in 1936 geïnterneerd werden. Enkele jaren daarvoor hebben zij namelijk aan een kennis een grammofoon en enkele platen verkocht. Deze man bleek toevallig één van de ter dood veroordeelden van het eerste Moskouse Proces, en vanwege het toevallige contact met de veroordeelde staan beide echtgenoten nu onder verdenking van staatsvijandigheid. Zij worden gesommeerd hun vakantie op de Krim af te breken en worden vervolgens voor onbepaalde tijd geïnterneerd in hotel Metropol (waar overigens ook leden van het partijkader verblijven, zoals de rechter Ulrich)

In de maanden die zij in het hotel doorbrengen, zien ze vele vrienden, collega’s en kennissen daar opduiken, maar ze durven geen contact met hen te zoeken. Omgekeerd zoeken deze vrienden en bekenden ook geen toenadering tot hen. Iedereen kan een volksvijand zijn, en wanneer je je met zo iemand associeert kan dat over en weer fatale gevolgen hebben.

In de nacht horen Charlotte en haar man vaak voetstappen, deuren gaan open en dicht, maar als er dan de volgende ochtend plekken in de ontbijtzaal onbezet blijven is het zaak om geen vragen te stellen of om zelfs maar openlijk naar de lege stoelen te staren. De veiligste manier om met de verdwijningen om te gaan is om simpelweg de partijleugens te geloven, namelijk dat je vrienden of kennissen inderdaad volksvijanden en verraders bleken te zijn, en dus terecht vervolgd en gestraft zijn.

De partij kan zich immers niet vergissen, en Stalin al helemáál niet….

Maar in de loop van hun lange interneringstijd gaat het wringen bij Charlotte en haar man. Ja, wellicht dat ze zich bij deze of gene lelijk hebben vergist in hun karakter of in hun trouw aan het communistische ideaal. Dat is niet ondenkbaar. Maar het aantal mensen in hun eigen kring dat plotsklaps als verraders en ‘volksvijanden’ wordt gearresteerd, loopt schrikbarend op. Ze beginnen te twijfelen: ze konden toch niet zó weinig mensenkennis bezitten dat ze 80 à 90% van hun contacten totaal verkeerd hadden ingeschat?

En zelf zijn ze bovendien ook nog eens van mening dat zij onschuldig zijn, terwijl ze tegelijkertijd elk moment kunnen worden gearresteerd, dus stél nou eens dat hun kameraden in dezelfde situatie zitten als zijzelfDan betekent dat dat ze hun vrienden onterecht hebben verdacht, zoals die vrienden hen op hun beurt ongetwijfeld ook onterecht verdenken…

Voor Eugen Ruge was deze roman een experiment om zich te kunnen verplaatsen in zijn grootmoeder, om haar als het ware te herscheppen door van haar een romanfiguur te maken wier gedachten hij kon lezen. De waargebeurde feiten vormen het raamwerk van het boek, maar het gaat de kleinzoon hier vooral om wat zijn oma destijds gedacht en gevoeld zou kunnen hebben.

Beschreven wordt de innerlijke strijd van Charlotte, waarbij haar individuele onderscheidingsvermogen lijnrecht tegenover de leugens van het collectief, de Stalinistische partij, komt te staan.

Het gevolg van Charlottes innerlijke tweespalt, haar opkomende twijfels aan de partij en aan de communistische heilstaat, moesten (uit puur lijfsbehoud!) voor iedereen verborgen blijven, niet in de laatste plaats voor haarzelf… 

Eugen Ruge heeft met deze roman een verbijsterend en fascinerend boek geschreven over leugens en waarheid.

 

Wij zijn licht

Wij zijn licht

Lezerservaring door: Anja de Vries

Wij zijn licht (A13048)  geschreven door Gerda Blees, uit gegeven door podium uitgeverij

Nog niet eerder had ik van deze schrijfster gehoord, maar de titel van dit boek sprak me aan. De aanleiding tot het schrijven: een stukje in de krant over het overlijden van een vrouw in een spirituele woongroep in Utrecht. De auteur vertelde dat het bij haar bleef haken en dat ze daarom dit boek schreef: hoe het misschien zo heeft kunnen komen. Na het lezen was ik totaal verkocht. Wát een geweldig, origineel en indringend boek is dit!

Het gaat over de woongroep Klank en Liefde, die uit een kleine groep mensen bestond. Maar op het moment dat het boek begint, is er een groepslid overleden. Van zwakte door niet te eten. Want ze wilden er leven van het licht. Maar hoe doe je dat? Niet eten bijvoorbeeld. Tot de dood er op volgt. De dood van Elisabeth. Je kunt zeggen, dat zij de hoogste plek bereikt is: Ze is van licht. Maar de achterblijvers blijven vragen: als je niet ingrijpt, is dat dan moord? Of nalatigheid? Of zou ingrijpen een teken van ongeloof zijn?

Blees legt niet uit, maar elk hoofdstuk heeft een ander perspectief, oftewel een andere verteller, die het verhaal vanuit zijn of haar perspectief vertelt. Het verrassende is, dat de vertellers mensen, dingen en begrippen kunnen zijn. Elk van de 25 hoofdstukken begint met “Wij zijn”: Wij zijn de nacht, wij zijn de plaats delict, het dagelijks brood, de feiten, de buren, het verhaal.

Bij ‘ Wij zijn de nacht’ staat:

Als nacht van de wereld zijn wij niet snel van ons stuk gebracht, maar opvallend vinden we het wel, dat mensen in een land als dit vrijwillig honger lijden, met het voedsel letterlijk binnen handbereik.

Het is prachtig om te lezen hoe de verschillende “Wij zijn”-s de lezer een compleet beeld geven van de gebeurtenissen, de achtergronden, maar de vragen blijven door je hoofd zweven:

Wat vind ik? Kan het een ander aangerekend worden als een volwassene besluit te stoppen met eten? Is er dan sprake van nalatigheid? Waar eindigt individuele verantwoordelijkheid en gaat die over in gemeenschappelijke zorgplicht?

Dus, als je het boek uit hebt, ben je nog niet uitgedacht. En zelfs als je het een jaar geleden al gelezen hebt, zoals ik, ook dan komen er steeds weer nieuwe gedachten op. Ook omdat de zaak Ruinerwold aantoont, dat dit alles niet heel ver van ons bed is.

Gerda Blees en dit boek werden genomineerd voor de Libris Literatuurprijs in dit jaar. Helaas heeft ze de prijs niet gewonnen, maar onbekend is ze zeker niet meer.

#aanrader zeggen we dan op FB!

The Salt Path

The Salt Path

Lezerservaring door Christine d’Arnaud Gerkens – Borgman
The Salt Path (C11968) geschreven door Raynor Winn in 2019  uitgegeven Penquin books Ltd (UK)
Wat doe je als je in één week te horen krijgt dat je én je boerderij, waar je lange tijd woonde en waar je kinderen zijn opgegroeid, kwijt raakt én dat je man een zeldzame ongeneeslijke hersenziekte heeft.
Raynor en Moth, beiden 50 ers, overkomt dit en ze besluiten 600 km te gaan lopen langs de kusten van Noord Devon, Cornwall via Lands’ End en Zuid Devon naar Poole in Dorset.
De wereld om hen heen is ingestort, maar ze hopen dat deze wandelroute hen een doel geeft en er een oplossing ontstaat naar een bepaalde toekomst.
Het wordt een tocht van ups en vele downs, maar ondanks alles zorgen het wildkamperen, de natuur rondom en hun droge engelse humor ervoor dat ze hun situatie leren te accepteren.
Ondanks het soms beestachtige weer, gebrek aan geld en voedsel zet het echtpaar door en voelt Moth zich beter nadat hij stopt met zijn medicijnen en plaatst hij de artsen voor een raadsel.
De lezer krijgt veel ontzag voor dit liefdevolle en toegewijde echtpaar.
Een echt gebeurd en ontroerend verhaal over verlies, hoop en vooral doorzettingsvermogen.
Herkunft

Herkunft

Lezerservaring door Agnes de Greef

Herkunft (C03033) geschreven door Sasa Staniçis in 2019, uitgever Luchterhand

De schrijver , nu een succesvolle Duitstalige auteur, moest in 1992, toen 14 jaar oud,  met zijn Bosnische moeder vluchten uit Visegrad. Het lukte om in Duitsland, in Heidelberg blijven omdat familie, die daar woonde garant wilde staan. 

In de tijd daarvoor merkte hij dat er in Joegoslavië iets veranderde, dat godsdienst en afkomst opeens bepaalde of je erbij hoort of niet en zo niet, dan werd je het leven onmogelijk gemaakt. In het boek verzet hij zich tegen deze ontwikkeling. Hij vraagt zich af wat echt bij hem hoort, van de spullen die hij als jongen van 14 jaar meenam naar Duitsland, tot verhalen over zijn grootmoeder en andere familie, vriendschap, taal en poëzie.

Het verhaal boeit vanaf de eerste bladzijde. Het gaat over de familie die in Visegrad en in een dorpje in de bergen achterblijft, over het leven in Heidelberg, waar zijn moeder, die Marxistische politicoloog is wordt uitgebuit, net als zijn vader, die zich kapot werkt. Maar waar hij de kans krijgt om te studeren en om nieuwe vrienden te maken. Als hij zijn oma bezoekt blijkt het land dat hij ontvlucht is niet meer te bestaan, er is verval en de daders van 1992 lopen nog vrij rond. Zijn moeder blijft waakzaam en angstig als ze daar terug komt. Bij de familie in het bergdorp, waar hij met oma op bezoek gaat, blijven alleen een paar oude mensen over,  daar hoort hij verhalen over het leven daar en over de magie en de poëzie die daarbij hoort. In het laatste hoofdstuk geeft hij  ook de lezer alternatieven over hoe het verhaal zou kunnen eindigen.

Zo geeft hij zijn eigen invulling aan het begrip afkomst. 

 

The Camomile Lawn

The Camomile Lawn

Lezerservaring door: Louise de Boer-Kuyl

The Camomile Lawn (C07575) geschreven door Mary Wesley in 1984, uitgegeven McMillan London Ltd

Mary Wesley (1912-2002) is pas op latere leeftijd gaan schrijven, toen ze financieel aan de grond zat, door haar zonen verlaten en na een hevige longontsteking. The Camomile Lawn schreef Mary toen ze 70 was.

Mary groeide op in het vooroorlogse Groot Brittanie in de zogenaamde ‘upper class’ met 16 gouvernantes die haar allemaal niet aardig vonden. Haar eerste huwelijk was met een Lord, gezegend met twee zonen, daarna volgde een tweede huwelijk met een journalist met wie Mary nog een zoon kreeg.

In de Tweede Wereldoorlog bevrijd door de strakke banden van haar milieu, beleefde Mary Wesley in Londen ondanks alle angst, een opwindende tijd. Na de oorlog heeft ze nog op allerlei antiekbeurzen gestaan.

Ons Leesmuseum heeft tien van haar boeken en ook de bibliografie die over haar geschreven is door Patrick Marnham (Wild Mary C10699). Omdat ons Leesmuseum meer is dan een bibliotheek, worden de leden vaak gewezen op interessante boeken. Dit boek is er wat mij betreft een van.

Een aantal van haar boeken, waaronder The Camomile Lawn, is bovendien verfilmd door de BBC.

Mary Wesley heeft genoten van haar succes als schrijfster, zo werd zij door de Engelse koningin benoemd tot Commander of the Order of the Britsh Empire gekregen.

 

Hieronder volgt een kleine introductie tot The Camomile Lawn.

Tijdens de uitvaart van de  bekende violist Max Erstweiler, gevlucht uit Nazi Duitsland komt de familie na jaren (45 jaar) weer in Cornwall bijeen.

In flash backs wordt het verhaal verteld wat begint in het jaar 1939, wanneer de nog niet volwassen neven en de nichten (Calypso, Polly, Sophy, Walter en Olivier) zoals gebruikelijk ieder jaar bij hun kinderloze oom Richard en tante Helena in de maand augustus logeren.

Voor het prachtige grote huis met het unieke uitzicht op zee had tante Helena een grasveld met camomile ontworpen.

De violist en zijn vrouw Monica logeerden tijdens deze periode bij de dominee en zijn vrouw, zij waren gevlucht uit Duitsland vanwege de nazi’s.

De kinderen, een  mannelijke tweeling, van de dominee en zijn vrouw hadden dezelfde leeftijd als de neven en nichten en dezen trokken dan ook altijd in de zomer met de hele familie op.

Het was de laatste zomer van de jeugd van de kinderen, waarin ook de naderende oorlog al sluimerde en tevens angst aanjoeg.

Het boek verplaatst zich daarna van Cornwall heen en weer naar Londen. Vele gebeurtenissen van de neven en nichten en hun familie gedurende de Tweede Wereldoorlog, die ze innig met elkaar deelden, worden vervolgens beschreven.

Het normale leven in Londen stond geheel stil, families trokken massaal naar de provincie.

Mary Wesley beschrijft in dit boek de wanhopige humor van het overleven, de ironie, de compassie om maar toch gewoon door te gaan en de sexuele revolutie die toch ook tegelijkertijd plaats vond in die periode

Tijdens de uitvaart van de violist komen we, nadat er jaren zijn voorbij gegaan, te weten hoe het met de familie vervolgens vergaan is.

The Camomile Lawn is gedeeltelijk autobibiografisch. Mary Wesley had een vriendin, wiens familie een groot buitenhuis in Cornwall bezat. Mary ging er veel naar toe.

 

The Samurai’s Garden

The Samurai’s Garden

 

Leeservaring door: Annelies Quarles van Ufford

Gail Tsukiyama: ”The Samurai’s Garden”, 1994 – catalogus C09417

Vlak voor het uitbreken van de 2e WO (1937-1938)  reist een Chinees-Japanse student uit Hongkong af naar een Japanse badplaats, om te herstellen van tbc. Het is de vooravond van de Japanse invasie van China.

Daar maakt hij kennis met vier inwoners, te weten een Japans meisje en drie oudere mensen, waaronder eenmysterieus gesluierde vrouw die verderop in afzondering leeft.

Hij raakt een jaar lang betrokken bij hun leven en achtergrond van liefde, drama en verdriet. Een oude tuinbaas neemt hem onder zijn (spirituele) hoede, zowel in de tuin als onderweg.

Een ongeëvenaard en tijdloos boek, indrukwekkend door de krachtige eenvoud van het verhaal. Zorgvuldig neergezet, met respect en stille sereniteit.

De lezer wordt mee gezogen in de belevingswereld van de hoofdpersoon, zijn ”coming of age”, die wij volgen uit zijn dagboek notities.

Het belangrijkste onderwerp in het leerproces laat ik onvermeld, aangezien juist dit de kracht van het boek vormt, waardoor je in één adem wilt uitlezen.

Ik heb het meerdere malen herlezen

 

Verder van deze auteur in de collectie:

Dreaming Water – C10341

Woman in Silk – C10369

The Street of a Thousand Blossoms – C10797

 

De Nachtstemmer

De Nachtstemmer

Leeservaring door: Gwen Nijsen-Quast

Maarten ’t Hart: De nachtstemmer. 2019 (315 paginas) A12972

Voor mijn verjaardag kreeg ik het boek “de nachtstemmer” van Maarten ’t Hart. Het was lang geleden dat ik iets van deze schrijver had gelezen.
Maarten ’t Hart schreef de roman in het jaar dat hij 75 werd. Hij werd geboren in 1944 in Maassluis en groeide op in een gereformeerde omgeving, die een onuitputtelijke inspiratie bron zou worden voor zijn werk. Tijdens zijn studie biologie in Leiden brak hij met het geloof. In 1971 debuteerde hij met “Stenen voor een Ransuil”. Groot was ook het succes van “een vlucht regenwulpen”. Het geloof, de passie voor muziek , de literatuur en de natuur zijn terugkerende thema’s in zijn werk.

In de nachtstemmer vertelt de ik-persoon, de orgelstemmer Gabriel Pottjewijd, hoe hij met de trein vanuit Groningen naar een plaatsje in Zeeland gaat, waar hij twee antieke orgels moet stemmen. Na een rit in een oude trein komt hij in het stadje waar alles grauw en vervallen lijkt. Een hotel is er niet en hij neemt zijn intrek in een oud zeemanshuis. Hij ontmoet de weduwe Gracinha, een betoverende, maar humeurige Braziliaanse schone. Haar eigenaardige dochter blijkt een uitstekende hulp te zijn bij het stemmen van de orgels. Gabriels omgang met moeder en dochter zorgen voor nogal wat ophef in het dorp en hij raakt steeds meer in de problemen.

De nachtstemmer biedt een combinatie van luchtigheid, chagrijn, vrolijkheid, gekanker en geklaag. Ondanks de verschillende mysteries, de verdachte dorpelingen , de zeer uitgebreid uitgewerkte achtergrond van de personen en van het havenstadje maakt de roman een spontane, bijna geïmproviseerde indruk. De schrijver heeft zich laten leiden door zijn eigen schrijfplezier en had geen zin om te herschrijven of te schrappen. Daardoor zijn er soms overbodige herhalingen. Voor mij was het helemaal niet storend en ik heb het boek met heel veel plezier in één ruk uitgelezen. Het is geen wereldliteratuur, maar de spanning wordt goed opgebouwd en het taalgebruik is mooi. Het is leuk om weer eens wat van deze schrijver te lezen.

Encre sympathique

Encre sympathique

Leeservaring door: Caroline Dijkgraaf

 

“Encre sympathique” van de Franse schrijver Patrick Modiano, 

Weer een heerlijke roman in de lange rij boeken die de Nobelprijswinnaar 2014 schreef: “Encre sympathique”. Het verscheen in 2019 en de nu 75-jarige schrijver heeft nog niets van zijn vakmanschap verloren.

Zoals zo vaak bij Modiano gaat het over de herinnering. Een jonge prive detective kreeg 30 jaar geleden de opdracht om de verdwijning van een jonge vrouw uit te zoeken.
Ze was plotseling verdwenen en zelfs haar identiteit stond niet helemaal vast. Hij heeft deze zaak nooit kunnen loslaten ondanks het besef dat veel uit die tijd vergeten en verloren is. Een zoektocht naar de verloren tijd eigenlijk.

Heden en verleden vloeien samen zodat het een geheel wordt.

Net als in veel van zijn andere boeken speelt het verhaal zich af in Parijs in een melancholische dwaaltocht en is de verhaallijn niet chronologisch, waarbij stukje bij beetje steeds meer duidelijk wordt.

Het Damesleesmuseum heeft 18 romans van zijn hand in de collectie, allemaal zeer de moeite waard. Deze laatste roman, B05447, is echt een aansporing om ook zijn andere boeken te gaan (her)lezen, zeker omdat het allemaal relatief dunne en vlot geschreven boeken zijn.

 

War in Val d’orcia

War in Val d’orcia

 

Leeservaring door: Miriam van Zutphen

Lezend in de krant, kwam ik een verhaal tegen over een mooie villa in Italië. Onderaan het artikel stond dat de eigenaresse in 1946 een boek erover had  geschreven.   

Nog steeds een goed leesbaar boek en we hebben het C 3555 

De villa heet La Foce, het is een historisch Italiaans huis en ligt in de Val d’ Orcia.  Prachtig gelegen en met een nog mooiere tuin.  Het is oorspronkelijk gebouwd in de 15 de eeuw.  Vanwege voortdurende oorlogen verviel het huis en de hele streek tot  volledige armoede en werd een vervallen geheel.  In 1924 werd het huis gekocht door Antonio en Iris Origo, die het vervolgens  verbouwden tot een comfortabele villa.  Ze verbouwden het omliggende land, waardoor ze ook de hele omgeving en de  boeren ondersteunden. 

Het huis is gebouwd in drie verschillende hoogtes (allemaal te zien op de website www.lafoce.com ) omringd door de wereldberoemde tuin ontworpen door Iris Origo  en de Engelse tuinarchitect Cecil Pinsent.  Op speciale dagen is de tuin te bezichtigen, ook daar zullen we nog even mee moeten  wachten.  In het huis en de omringende huizen kan je logeren. 

Het dagboek dat Iris in 1946 heeft geschreven gaat over het dagelijkse leven  op La Foce, tijdens de invasie van de WO II.  Toch bijzonder dat we dit boek in onze collectie hebben